If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Agar veb-filtrlardan foydalanayotgan boʻlsangiz *.kastatic.org va *.kasandbox.org domenlariga ruxsat berilganligini tekshirib koʻring.

Asosiy kontent

Hujayraning asosiy tuzilmalari. Takrorlash.

Asosiy atamalar

AtamaTaʼrif
HujayraTirik organizmlarning eng kichik tuzilish birligi
OrganellaMaxsus vazifani bajaruvchi hujayraning maxsus tuzilmasi

Hujayraning asosiy organellalari

OrganellaVazifasiBarcha hujayralarda uchraydimi?
Hujayra membranasiHujayrani himoya qiladi; moddalarning hujayra ichiga va undan tashqariga harakatini nazorat qiladi; hujayrani tashqi muhitdan ajratib turadiHa
Hujayra devoriPishiq, mustahkam tuzilma boʻlib, hujayra membranasini tashqi tomondan oʻrab turadi va uni himoya qiladiYoʻq
SitoplazmaHujayra ichida joylashib, boshqa organellalarni oʻrab turadigan tiniq, quyuq, gelsimon moddaHa
RibosomaSitoplazmada suzib yuruvchi yoki endoplazmatik toʻrga birikkan, oqsil ishlab chiqaruvchi kichik tuzilmaHa

Hujayraning harakat tuzilmalari

OrganellaVazifasi
XivchinHujayrani oldinga itarishga xizmat qiluvchi dumsimon tuzilmalar
KiprikchaHujayra harakatiga yordam beruvchi kalta sochsimon tuzilmalar
SoxtaoyoqHujayraga “oʻrmalab” harakatlanish imkonini beruvchi, sitoplazmaning hujayra membranasiga oʻsib kirgan oʻsimtasi
Rasm OpenStax College, Biology, CC BY 4.0 dan oʻzgartirilgan.

Koʻp uchraydigan xatolar va notoʻgʻri tushunchalar

  • Barcha hujayralar irsiy axborot saqlaydi. Barcha tirik organizmlar hujayradagi jarayonlarni nazorat qilish uchun irsiy axborotga ega boʻlishi kerak. Ayrim hujayralar ushbu axborotni yadroda, ayrimlari esa boshqa usulda saqlaydi.
  • Hujayra membranasi va hujayra devori bitta narsa emas. Barcha hujayralar hujayra membranasiga ega, lekin doim ham hujayra devoriga ega emas. Hujayra devori juda mustahkam boʻlib, hujayraning harakatlanishiga xalaqit beradi. Hujayra devori turli moddalardan tuzilgan boʻlishi mumkin, masalan, oʻsimlik va bakteriya hujayralarining devori bir-biridan farq qiladi.